زعفران و پیشینه ی آن

درباره زعفران

شما هم محسور زعفران، این طلای سرخ ارزشمند شده اید؟ تعجبی ندارد، عطر، طعم، رنگ، خواص خوراکی، آرایشی، بهداشتی و دارویی این معجزه طبیعت توجه افراد زیادی را به خود جلب کرده است این ادویه ارزشمند و گرانبها تنها گياهي است كه واحد خريد و فروش آن به جاي تن و كيلو مثقال و گرم است. زعفران با رنگ و رايحه اي دل انگيز و طعمی دلپذیر جهانیان را مجذوب خود می کند و با خواص نشاط آوری، لطافت و زیبایی بخشي به پوست و چهره و ديگر خصوصيات جادويي خود، ميرود كه دل هاي اقوام و ملل مختلف دنياي كنوني را به تسخير خود درآورد.

پیشینه زعفران

درباره منشاء زعفران با نام عمومی saffron و نام علمی crocus sativus و از خانواده زنبق نطریه های مختلفی ابراز شده است ، كه برخی از آنها ریشه های افسانه ای دارد. مثلا بعضی مبدا زعفران را هند متذكر شده اند كه صرف نظر از پیشینه انتقال فرهنگ كاشت و مصرف زعفران به كشمیر، اساس آن مبتنی بر داستان هبوط و حضرت آدم در سرزمین هند است. مطابق این گونه روایات، همه رستنی ها و میوه های خوشبو از جمله ” زعفران “ ارمغان بهشتی آدم بوده كه درهند فرود آمده است. برخی شواهد و مستندات تاریخی موجود دلالت بر آن دارد كه رویشگاه اولیه زعفران در ایران زمین بوده و از دامنه های زاگرس به ویژه نواحی الوند منشاء گرفته است قدیمی ترین اسنادی كه درباره مصرف زعفران به دست ما رسیده، از دوره شاهان پارس یعنی هخامنشیان می باشد که فهرست بلند بالایی از انواع مواد مصرفی در آشپزخانه دربار را بر روی ستونی مفرغی حك كرده اند. همچنین هخامنشیان در روغن های آرایشی از زعفران استفاده می كردند . دانشمند امریكایی بارتولدلافر ، كه در سال ۱۹۱۷ نتایج پژوهش های خود را در باب روابط فرهنگی مدنی ایران و چین منتشر كرده ، تحقیقی نیز درباره منشاء و پیشینه زعفران و نامهای آن در زبان های مختلف انجام داده ، و از جمله به این نتیجه رسیده است كه : اولا زعفران از رستنی های بومی ایران بوده و در واقع گیاه زعفران در ایران خودرو است و قاعدتا كشت آن از زمان های بسیار دور در این سرزمین آغاز شده است . ثانیا به احتمال زیاد، پیاز زعفران و فرهنگ كاشت و مصرف آن از ایران به نقاط جهان مخصوصا به هند انتقال یافته است.

داستان جالب کاروانسرای زعفرانیه

در ساختن كاروانسرای زعفرانیه‌ی نیشابور كه هنوز ویرانه‌های آن میان نیشابور و بیهق (سبزوار) برپاست، یاد می کنند که بازرگانی چینی برای آنکه رونق بازار چین را به رخ بازرگانان ایرانی کشد، یک کاروان زعفران به ایران گسیل داشت و به كاروانسالار فرمود كه هر آینه زعفران را به كسی بفروشد كه یکجا توان خرید آن را داشته باشد؛ و بازرگان كه از راه شمال شهرهای ایران را پیموده بود و خریدار نیافته بود و به هرکجا که می رسید خودنمایی نموده و می گفت که در ایران کسی توان خرید زعفران های ما را نداشت! هنگام بازگشت، در نیشابور به جایی رسیدکه بازرگانی کاروانسرایی می ساخت. از وی چگونگی را پرسیدند و او داستان را بازگفت. بازرگان نیشابوری را غیرت به جوش آمد و زعفران را یگجا از او بخریدو بفرمود تا در زیر پی ساختمان ریزند! به کاروانسالار گفتبه چین بازگرد و بگو که کاروان زعفران شما را در ایران در گل پی کاروانسرا ریختند… نام این کاروانسرا زعفرانیه گردید و سده ها از آن بوی خوش زعفران می آمد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *